Steenuilenkasten getimmerd met kinderen van de JNW

Vrijdag 27 oktober hebben leden van de uilenwerkgroep samen met leden van de Jeugdnatuurwacht Krimpen (JNW) steenuilenkasten in elkaar gezet. Omdat het in 2020 niet lukte om met de jeugd jonge uilen te gaan ringen, is er een andere activiteit verzonnen. De uilenwerkgroep raakte door haar steenuilenkasten heen. André Bloot is voorzitter van de JNW én nieuw lid van de Uilenwerkgroep. Zodoende kwam men op het idee om voor intensievere samenwerking en met elkaar steenuilenkasten te maken.

Van te voren waren de bouwelementen netjes gezaagd en de invliegopening uitgezaagd. De kopse kanten waren van te voren bewerkt om ze weerbestendig te maken. De kinderen konden zich inschrijven voor de timmersessie. Er hadden zich 60 kinderen ingeschreven, terwijl er maar plek was voor 10 kinderen, dus er moest geloot worden. Na een korte uitleg gingen de kinderen geconcentreerd aan de slag. Zowel JNW als ook de uilenwerkgroep zijn enthousiast over het resultaat. Ook de kinderen vonden het heel leuk. Het idee is om de overige kasten ook door de jeugd van JNW in elkaar te gaan zetten. Wordt dus vervolgd…

In totaal beheert de uilenwerkgroep circa honderd steenuilkasten. Deze hangen verspreid door de hele Krimpenerwaard. De nieuwe kasten zijn niet bedoeld om meer kasten op te hangen. De huidige spreiding is goed en het is veel werk om jaarlijkse alle kasten te controleren, schoon te maken etc. De kasten worden gebruikt om bestaande kasten, die de strijd met het weer verloren hebben, te vervangen.

Vogelgriep vastgesteld bij wilde knobbelzwanen

Vogelgriep is een besmettelijke ziekte die bij pluimvee (zoals kippen of kalkoenen) en andere vogelsoorten (zoals duiven en zwanen) voorkomt. Vogelgriep is de verzamelnaam voor een ziektebeeld dat veel verschillende griepvirussen veroorzaakt. Na besmetting worden vogels snel ziek. Vaak al binnen enkele uren tot drie dagen. Dat uit zich in algehele sloomheid en dat de dieren geen geluid meer maken. In een later stadium zijn klachten als ademhalingsproblemen, diarree en oogontstekingen de voorboden van sterfte.

In zeldzame gevallen kunnen sommige virustypen overgaan van dier naar mens. Dit gebeurt alleen bij direct en intensief contact tussen besmette vogels en mensen. Bij mensen worden de klachten ervaren als een ‘gewone’ wintergriep: koorts, hoofdpijn, spierpijn, hoest enz.

Het vogelgriepvirus (HPAI van het serotype H5N8) dat nu is vastgesteld bij dode knobbelzwanen in Kockengen en verder westwaarts trekt is een hoogpathogene variant, d.w.z. is een zeer besmettelijke ziekteverwekker van biologische oorsprong, dus een bacterie, virus of parasiet. Een geïsoleerde wilde knobbelzwaan die ziek is kan het virus nauwelijks verspreiden, maar als er een familiegroep met het virus besmet raakt zullen alle zwanen uit die groep hoogstwaarschijnlijk sterven.

Op dit moment wordt door de Rijksoverheid het risico in kaart gebracht voor een pluimveebedrijf om besmet te raken met het virus. We hopen uiteraard niet dat dit zal gebeuren, omdat dan hoogstwaarschijnlijk drastische vervolgstappen nodig zullen zijn.

Zojuist werden bij de wintervogeltelling 6 dode en 2 stervende knobbelzwanen in polder Beneden Haastrecht aangetroffen. Zeer waarschijnlijk zijn deze zwanen getroffen door de vogelgriep. Nogmaals de oproep dus om alert te zijn en drie of meer dode vogels zoals eenden, zwanen of ganzen op dezelfde plek te melden, ook in de Krimpenerwaard. Dit kan bij het Landelijk Meldpunt voor dierziekten via telefoonnummer 045 – 54 631 88. Dit is belangrijk om verdere verspreiding van het virus te monitoren en indien mogelijk te voorkomen.

Proeftuin Krimpenerwaard: kruiden bijzaaien voor biodiversiteit in agrarische percelen

In de Proeftuin Krimpenerwaard experimenteren boeren met aanpassingen in de bedrijfsvoering om in te spelen op bodemdaling en wensen m.b.t. diergezondheid, natuur en milieu. Een breed samengestelde expertgroep van bewoners, boeren en andere ondernemers adviseert over de projecten. Een van de projecten is ‘Weidebuffet met kruiden’. Hierin wordt geëxperimenteerd met het doorzaaien van kruiden in agrarische percelen. De kruiden kunnen de gezondheid van het vee bevorderen, vervangen mogelijk (een deel van de) snijmais en vergroten de biodiversiteit (insecten, weidevogels). Jaap Graveland nam als lid van de expertgroep het initiatief om bij te zaaien op een perceel met een lager gehalte aan voedingsstoffen dan in een doorsnee agrarisch perceel. Doel van deze proef is om te zien of de kruiden zich langer handhaven of zich misschien zelfs blijvend vestigen. Op meer voedselrijke percelen verdwijnen in veel gevallen de kruiden weer, doordat ze de concurrentie met Engels raaigras niet aankunnen. Het resultaat van de proef is ook van belang voor natuur en agrarisch medegebruik in het NNN-gebied. Mogelijk kan bijzaaien het bereiken van de natuurdoelen met agrarisch medegebruik versnellen. De kruiden werden in september ingezaaid, vlak voor een regenrijke periode. De eerste zaden kiemden in de weken erna, dus de start was goed.

Zie ook de nieuwsbrief van Proeftuin Krimpenerwaard.

Foto header; doorzaaien van het weiland door Pedro Janssen

Provincie investeert 1,4 miljoen euro in bedreigde boerenlandvogels

Boerenlandvogels zoals de grutto en de patrijs kunnen rekenen op een investering van 1,4 miljoen euro van de Provincie Zuid-Holland voor de verbetering van hun leefgebied. Het geld is hard nodig omdat de vogelpopulatie de laatste jaren sterk is afgenomen. De ambitie is die trend te keren en te zorgen dat er over zes jaar weer een grote, gezonde en vitale groep weidevogels leeft in Zuid-Holland. Om deze ambitie waar te maken hebben agrarische collectieven, vrijwilligers, natuurorganisaties en de provincie Zuid-Holland de handen ineen geslagen.

Grutto’s, patrijzen, veldleeuweriken en tientallen andere prachtige vogelsoorten… Ze komen steeds minder voor in Zuid-Holland. Deze boerenlandvogels leven, broeden en zoeken voedsel veelal in uitgestrekte, natte en kruidenrijke graslanden en akkers. Door onder meer stadsuitbreiding, grootschalig en intensief gebruik van landbouwgrond en natuurlijke vijanden zoals de vos en de kraai, worden diverse boerenlandvogels met uitsterving bedreigd. Daarom werd twee jaar geleden het ambitieuze Actieplan Boerenlandvogels Zuid-Holland 2019-2027 opgesteld. De Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard is blij dat de provincie € 1,4 miljoen beschikbaar heeft gesteld voor continuering van dit succesvolle programma in 2021. Voor de periode na 2021 wordt gezocht naar structurele financiering.

Wat doen we om de vogels te helpen?

Het Actieplan Boerenlandvogels Zuid-Holland wil de terugloop van het aantal weidevogels stoppen. Een pakket ambitieuze maatregelen, gedragen door de provincie, moet ertoe leiden dat de meeste populaties vanaf 2022 weer toenemen. Voor een aantrekkelijk leefgebied worden in zowel natuur- als landbouwgebieden aanpassingen gedaan. Denk aan het creëren van uitgestrekte natte en kruidenrijke graslanden, rijk aan insecten en wormen. Dit gebeurt door onder meer het waterpeil in het voorjaar te verhogen, en met een afgestemd mozaïek van beweide graslanden en hooilanden met een late maaidatum. Maar ook de wijze van bemesting, het beschermen van nesten en het ongeschikt maken van de weidevogelgebieden voor predatoren is van belang.

Samen aan de slag

Natuurbeheerders en agrariërs zijn aan de slag gegaan met het verbeteren van de gebiedsinrichting. Weidevogelvrijwilligers zetten zich met steun van De Groene Motor in om meer weidevogels te beschermen en te monitoren. In kansrijke gebieden komt vijf tot tien procent ‘groenblauwe dooradering’ voor de dieren. In akkerbouwgebieden komen bredere akkerranden en gerichte maatregelen voor de patrijs. Veel werk wordt gedaan door vrijwilligers. De financiële bijdrage van de provincie komt deels ten goede aan trainingen en materialen voor hen.

Betrokken organisaties

De organisaties die zijn betrokken in het Actieplan zijn de provincie Zuid-Holland, De Groene Motor, Het Zuid-Hollands Landschap, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, BoerenNatuur Zuid-Holland waaronder de collectieven voor agrarisch natuurbeheer vallen, natuur- en vogelwerkgroepen in Zuid-Holland (zoals de Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard NVWK, Vogelwerkgroep Midden Delfland en regionale afdelingen van de KNNV) en de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland. Deze brede coalitie zet gezamenlijk de schouders onder dit Actieplan, dat over zes jaar moet leiden tot een rijke en vitale populatie boerenlandvogels in Zuid-Holland.

Wilt u zich ook inzetten voor weidevogels, bijvoorbeeld in de Krimpenerwaard? Kijk dan eens op deze site onder Weidevogelwerkgroep en op www.zelfdoeninzh.nl.

Bij het Actieplan Boerenlandvogels Zuid-Holland 2019-2027 horen een aantal gebiedsplannen. Die kunt u ook vinden onder de pagina van de Weidevogelwerkgroep.


Webinar ‘natuurinclusief renoveren en vergroening tuin’ terugkijken

26 oktober verzorgden de gemeente Krimpen aan den IJssel en de NVWK een webinar tijdens de Krimpense Klimaatweken. Jaap Graveland vertelde hoe je het huis kunt verduurzamen met behoud van de biodiversiteit. Ook vertelde hij hoe je de tuin groen én aantrekkelijk kan maken voor vogels en insecten.

Wil je het webinar nog eens terugkijken om alle goede tips terug te halen? Dat kan! Via deze link met bijbehorend wachtwoord: kt7*Jvr?

Subsidie groene daken en groene gevels

Het tweede gedeelte van het webinar ging over de subsidie voor groene daken en groene gevels. Je  kunt bij de gemeente Krimpen aan den IJssel subsidie aanvragen voor de aanleg van een groen dak of groene gevel. De gemeente heeft een aantal veel voorkomende vragen van bewoners beantwoord:

Is er schimmel- of vochtvorming onder het groene dak of gevel?

Nee. Groene daken of groene gevels werken als een waterbuffer, maar overtollig vocht wordt op tijd afgevoerd. Daardoor ontstaat er geen vocht of schimmel onder het groene dak of groene gevel.

Hoe lang blijft de dakbedekking in tact onder een groen dak?

Een van de grootste voordelen van een groen dak is dat de onderliggende dakbedekking twee tot drie keer zo lang meegaat. Door het groene dak is de dakbedekking veel minder onderhevig aan temperatuurschommelingen en weersverschijnselen. Daardoor droogt de dakbedekking minder snel uit en gaat de dakbedekking langer mee. Daarnaast werkt een groen dak verkoelend en isolerend.

Is er een vergunning nodig voor een groen dak of gevel?

Groene daken liggen doorgaans niet in het zicht vanaf de straat. Daarom is een vergunning niet nodig. Een groene gevel is doorgaans wel onderdeel van het straatbeeld. Daarom raden wij je aan om voor een groene gevel de commissie ruimtelijke kwaliteit (welstandscommissie) te raadplegen.

Verdere vragen

Voor vragen over de verduurzaming van je huis of groene daken en gevels kun je contact opnemen met Martijn Morsink: martijnmorsink@krimpenaandenijssel.nl

Smient nog steeds niet veilig: NMZH bij de Raad van State

Al enkele jaren werken Vogelbescherming Nederland en de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland aan een betere bescherming van de smient in onze provincie. De smient is een prachtige eendensoort, die vanuit het hoge noorden terugkeert naar Nederland om te overwinteren. Ondanks een verbod van de rechter op afschot en een NMZH-petitie met bijna 4700 handtekeningen, krijgen de vogels nog steeds niet de bescherming die ze verdienen. Omdat smienten gras eten en dit tot schade aan de landbouw zou leiden, wil de provincie Zuid-Holland het afschot van deze soort toestaan.

Zoals wellicht bekend, heeft de rechter de NMZH en Vogelbescherming Nederland in 2019 in het gelijk gesteld (De NVWK is een van de natuurorganisaties is die bezwaar hebben aangetekend. Ook de watervogeltellingen van de NVWK tonen een flinke achteruitgang van de smient) en het afschot van smienten in Zuid-Holland verboden. De Provincie Zuid-Holland en de Faunabeheereenheid zijn echter tegen deze uitspraak in hoger beroep gegaan bij de Raad van State.

De NMZH, Vogelbescherming Nederland en diverse lokale natuurorganisaties hadden al eerder schriftelijk aan de Raad van State uitgelegd, waarom smienten bescherming verdienen en de uitspraak van de rechter dus in stand zou moeten blijven. De smientenpopulatie is niet gezond en afschot kan een bedreiging voor de populatie vormen. Daarnaast is onvoldoende aangetoond dat de aanwezigheid van de eenden tot landbouwschade leidt.

Naar aanleiding van het hoger beroep van de Provincie Zuid-Holland en de Faunabeheereenheid heeft op 27 oktober jl. de zitting plaatsgevonden bij de Raad van State. Hier hielden de partijen hun pleidooi; Astrid Doesburg van Vogelbescherming NL deed dit mede namens de NMZH. De zitting verliep hoopvol. De Staatsraden hadden zich goed voorbereid en kwamen met kritische vragen richting de provincie Zuid-Holland en de Faunabeheereenheid. De uitkomsten van een onderzoek naar de conditie van de smientenpopulatie werden verschillend geïnterpreteerd. De NMZH is van mening dat de populatie niet gezond is en dat afschot de ontwikkeling van de vogelsoort verder zou bedreigen. De tegenpartij denkt hier anders over. Daarnaast was er aandacht voor de wijze van toetsing aan de Wet natuurbescherming en de vereisten die aan vrijstellingen worden gesteld.

Naar verwachting zal de Raad van State in januari een uitspraak doen over deze zaak.

Bron: https://milieufederatie.nl/nieuws/smient-nog-steeds-niet-veilig-nmzh-bij-de-raad-van-state/

Klaas Weidewachter van het Jaar 2020!

Tijdens de de afsluitavond van de weidevogelwerkgroep kreeg Klaas de Mik de titel Weidewachter van het Jaar 2020. Het was nog een hele tour om niet tevoren aan Klaas te verklappen dat hij Weidewachter van het Jaar zou worden. Klaas moest ons bij doornemen van het digitale concept verslag nog even wijzen op de ‘fout’ op de voorpagina, waar wordt verwezen naar de verkiezingen van zowel Weidevogelboer als Weidewachter van het Jaar 2020. ACK had Klaas namelijk wijsgemaakt dat er dit jaar i.v.m. corona geen Weidewachter zou worden verkozen, zodat de trofee twee jaar bij Hugo zou blijven. De opzet van het stiekeme gedoe is gelukt. Het bleef voor hem tot het laatste moment, toen Marielle hem woensdagavond tegen tienen de trofee overhandigde, een verrassing. Klaas was zelf al weken bezig om Rob Schmidt, de weidevogelboer, er in te luizen samen met Marielle, Bouw en Tineke. Intussen werd Klaas in de maling genomen, een grappig kat en muisspel.

Het Agrarisch Collectief Krimpenerwaard benoemt Klaas de Mik tot weidewachter van het jaar 2020! We kennen Klaas als een bevlogen persoon die vol energie zijn rol als weidewachter invult bij een aantal boeren in Stolwijk. Klaas heeft daar zijn eigen tactiek in. Hij observeert de vogels niet vanaf het betonpad of vanuit het land, hij gaat veelal met de kano! Geruisloos beweegt hij zich door het gebied en weet op deze manier feilloos te achterhalen waar de vogels zich vestigen.

Klaas weidevogelt op zijn eigen zeer succesvolle manier per kano, foto: Babette van der Wijst i.o.v. De Groene Motor

Door het goede contact van Klaas met de agrariërs is er veel mogelijk als het gaat om het uitvoeren van het juiste beheer zoals het verlengen van de rustperiode of het creëren van geschikt kuikenland door beweiding met vee. Mooi is dat Klaas dit op de juiste manier bespreekbaar maakt zodat er gezamenlijk naar een oplossing wordt gezocht. Als de kuikenfase is aangebroken is het altijd even kijken hoe de vogels hun weg zoeken in de polder. Klaas weet ook dit goed te volgen en blijft afstemmen met de boer wat de plannen zijn rondom maaien en/of beweiden. Zo blijft hij tot het einde van het seizoen betrokken en actief in zijn rol als weidewachter.
Een andere noemenswaardige eigenschap van Klaas is dat hij verder kijkt dan het afgebakende gebied met beheercontracten. Als hij in de naastliggende polder ziet dat er weidevogel activiteit is, stapt hij naar de bewuste boer toe en spreekt vervolgens af dat hij de nesten lokaliseert zodat er omheen gewerkt kan worden. Het ACK krijgt vervolgens de mededeling dat ‘het geregeld is’, en dat klopt dan ook. Dat Klaas hiernaast nog kans ziet zijn rol als coördinator weidevogelbescherming in te vullen, contact met weidewachters te onderhouden en jaarlijks nieuwe weidewachters op sleeptouw te nemen, vinden wij zeer bewonderenswaardig. Kortom, door zijn enthousiaste houding en de goede samenwerking met de agrariërs is Klaas de titel ‘Weidewachter van het jaar 2020’ meer dan waard!!

HIeronder is het weidevogelverslag 2020 te downloaden.

Foto header door Joke Colijn

Kristallen kievit uitgereikt

Op woensdag 4 november was de afsluitavond van de weidevogelgroep. Rob en Ingrid Schmidt werden dit jaar gekozen tot Weidevogelboer van het jaar. Helaas konden de agrariërs door de Coronamaatregelen niet aanwezig zijn op de afsluitavond. Een kleine delegatie, te weten Klaas de Mik als coördinator weidevogels, en Tineke, Bouw en Marielle, weidewachters van de groep Tussenlanen, togen naar de Rob en Ingrid Smidt en reikten aldaar de kristallen kievit uit en overhandigden de bijbehorende oorkonde.

Hieronder de lovende woorden van Tineke Hoekstra namens de hele groep: Sjaak van Buren, Jan Stout, Jan Vreugdenhil, Mariëlle Oudenes, Leen de Gier, Peter Sluisman, Bouw Breedveld, en Ellen Breider. [red.]

“Ik kom al drie jaar bij de familie Schmidt over de vloer. Robs bevlogenheid, enthousiasme en inzet voor de weidevogels is ongeëvenaard. Niet alleen heeft hij twee geweldige plasdrassen liggen, ook doet hij op zijn eigen grond aan slootkantenbeheer, slootschonen, kruidenrijk grasland, extensief beweiden en heeft hij uitgestelde maaidatum. Hij heeft echt alles qua ANLb en daarnaast is hij samen met z’n vrouw Ingrid nog fanatieker in het zoeken naar eieren – en niet alleen vanwege de vergoeding – en het redden van kuikens dan wij weidevogelbeschermers. En dat wil in mijn geval wat zeggen. Kom ik terug van het monitoren van zijn plasdras, dan heeft hij de tureluurs en grutto’s al ingevoerd. Niet zonder trots deelt hij zijn vondsten tijdens een goede kop koffie of hij stuurt ons filmpjes. En als er gemaaid moet worden, dan heeft hij ons ook niet nodig. ,,Die grutto herkent mij en blijft gewoon zitten op het nest, omdat ze weet dat ik om haar nest heen maai. Ze kijkt me aan alsof ze wil zeggen wil: Jij laat mij met rust’’, zo vertelde hij.” (lees verder onder de foto)

“Rob verdient eerlijk gezegd een gouden grutto, want zijn liefde voor de grutto is echt heel bijzonder. Als de eerste vogels eind februari/begin maart weer arriveren krijgen we dat meteen te horen via de app. ,,Ik heb de eerste weer gehoord’’, is het dan. Maar ik denk dat-ie ook wel blij zal zijn met de Kristallen Kievit.”

Nieuwsbrief wintervogeltelling

Duizenden vrijwilligers tellen het hele jaar door vogels. Zij dragen zo bij aan het onderzoek naar de vogelstand. De NVWK doet hier aan mee door wintervogeltellingen te organiseren. Van september tot en met april worden eens in de maand de vogels in de Krimpenerwaard geteld. Alle gegevens gaan naar Sovon, die de gegevens beheert en samenwerkt met CBS, ministeries en RWS. Onze tellingen komen uiteindelijk in de vogelbalans van Sovon (https://www.sovon.nl/vogelbalans). Elke maand maakt Hans Kouwenberg een nieuwsbrief van de laatste telling.

De wintervogeltellingen vinden plaats van september tot en met april in het weekeinde (de zaterdag) dat het dichtst bij de 15e ligt. Er zijn nog enkele telgebieden beschikbaar. Lijkt het u leuk om wintervogels te tellen, meld u zich dan aan. Dit kan via de button op de homepage of via de coördinator van de wintervogeltelgroep, Hans Kouwenberg. Het is trouwens altijd mogelijk om met een teller mee te lopen om ervaring op te doen.

Hierbij de nieuwsbrief over de telling van oktober 2020 en natuurlijk de herinnering om komend weekend weer te gaan tellen.

Foto header; de grote zilverreiger is een algemene vogel tijdens de wintervogeltelling geworden, foto door Huig Bouter

Melding gevraagd van roestplaatsen van ransuilen

De uilenwerkgroep van de NVWK vraagt hulp bij de zoektocht naar roestplaatsen van ransuilen. De ransuil is de enige uilensoort in Nederland die tijdens de wintermaanden graag in groepen verblijft, op een zogenaamde roestplaats.  Dit gezamenlijk roesten heeft als voordeel dat ze minder vatbaar zijn voor eventuele gevaren. Ook heeft een roestplaats een grote sociale functie: menig jonge uil vindt hier een partner. Een roestplaats kan overal zijn, maar er lijkt een lichte voorkeur voor bebouwd gebied. Een dichte haag of een conifeer ergens in een achtertuin kan zomaar een roestplek opleveren. Aantallen variëren sterk van slechts een aantal tot soms wel over de 50.

Mocht er een dergelijke roestplek bij u in de buurt zijn of bij u bekend zijn, dan zouden wij dit graag vernemen. Het doel is om inzicht te krijgen in de aantallen ransuilen die de Krimpenerwaard aandoen gedurende de wintermaanden. Alle tips worden discreet behandeld, locaties worden niet openbaar gemaakt. Dit is om geen verstoring van de uilen te veroorzaken bij de roestplaatsen en om de privacy van de bewoners van het erf/omgeving te respecteren.

U kunt uw tips/locaties sturen naar uilenwerkgroep@nvwk.nl  Let wel, uitsluitend waarnemingen in de Krimpenerwaard aub.

Foto header; ransuil door Huig Bouter