Enquête: hoe verandert kringlooplandbouw het agrarische landschap?

Om voedsel te blijven produceren binnen de grenzen van de planeet, is een verandering nodig naar kringlooplandbouw. Deze verandering zal effect hebben op de ruimtelijke kwaliteit van het het agrarische landschap. Wilt u meedenken over hoe dit toekomstige landschap eruit gaat zien? Dan kunt u meedoen met een nieuw onderzoek van Wageningen University & Research.

Onderzoekers van WUR hebben een enquête opgesteld voor bewoners, (agrarisch) ondernemers, recreanten en andere betrokkenen bij het buitengebied. In de enquête worden een aantal vormen van kringlooplandbouw verbeeld en beschreven. Op basis van deze beelden en beschrijvingen wordt u gevraagd welke aspecten u belangrijk vindt voor de ruimtelijke kwaliteit van kringlooplandbouw. Het onderzoek is bedoeld om meer inzicht te krijgen in de opvattingen over de ruimtelijke kwaliteit van kringlooplandbouw.

Kringlooplandbouw is een vorm van landbouw waarbij grondstoffen en reststromen zoveel mogelijk lokaal (her-)gebruikt worden. Zo kunnen reststromen uit de akkerbouw, tuinbouw en voedingsindustrie dienen als aanvullende voeding in de veehouderij en kan mest van de veehouderij gebruikt worden voor de teelt van gewassen. In de enquête komen vier vormen van kringlooplandbouw naar voren: agrobosbouw, strokenteelt, kleinschalig gemengde landbouw en precisiemelkveehouderij.

De resultaten van de enquête worden gebruikt om ontwerpaanbevelingen op te stellen voor de verandering naar kringlooplandbouw. Deze zullen later dit jaar worden gepubliceerd worden in een onderzoeksrapport.

De enquête is te vinden via www.onderzoekdoen.nl en staat open tot 11 augustus 2021.

Tekst: Michiel Bakx, Wageningen University & Research, foto: Wageningen University & Research

Vogelpracht, een vlucht door Teylers vogelcollectie

Stap binnen in een bonte volière, ontdek de mooiste vogelafbeeldingen uit de collectie van Teylers Museum en ga op zoek naar de verschillen tussen de vogelwereld vroeger en nu. Van 17 juli 2021 t/m 09 januari 2022.

Mensen houden van vogels. Ze hebben prachtige kleuren en kunnen zingen en vliegen. Ze worden al eeuwenlang bestudeerd, afgebeeld en beschreven door vogelliefhebbers. De collectie van Teylers Museum op het gebied van vogelstudies is uniek: de bibliotheek herbergt de mooiste boeken en ook in de kunstcollectie zijn prachtige vogeltekeningen te vinden. Tegenwoordig is vogels bestuderen nog steeds een geliefde bezigheid. Geweer en penseel zijn vervangen door camera’s en verrekijkers. We kunnen zelfs met webcams meekijken in nestkasten! Vogelpracht neemt een vlucht door de mooiste vogelafbeeldingen uit de collectie. De tentoonstelling laat je niet alleen kennismaken met de schoonheid en de rijkdom van de vogelwereld, maar toont ook de veranderde biodiversiteit in het vogelparadijs ten opzichte van 200 jaar geleden.

Zie verder; teylersmuseum.nl

Naar een uitweg uit de stikstofcrisis

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), een belangrijk adviesorgaan voor het Rijk op het gebied van milieu, natuur en ruimte, heeft op 5 juli jl. een advies uitgebracht met bovenstaande titel. Het PBL-noemt het advies een ‘policy brief’ en schetst daarin aandachtspunten bij strategische keuzes voor stikstof, natuur en klimaat. Er worden drie kostbare risico’s geschetst als doelstellingen en beleidsmaatregelen onvoldoende in samenhang worden gekozen; risico’s die bij vooruitschuiven van strategische maatregelen steeds duurder zullen uitpakken naarmate de door Europa gestelde langetermijndata naderen.

De belangrijkste boodschap uit het rapport: “Het PBL laat in deze policy brief zien dat de spanning tussen doelen, strategie en consequenties minder groot zal zijn wanneer niet stikstof maar gebiedsspecifieke natuurkwaliteit centraal gesteld wordt als nationale doelstelling.” Het advies is dus om niet uitsluitend landelijk beleid te maken op basis van de kritische depositiewaarden voor stikstof, maar regionaal maatwerk met een integrale benadering van alle doelen en met inachtneming van de diverse belangen in het landelijk gebied. Daarvoor moet in elk geografisch gebied de complete problematiek in beeld worden gebracht en moeten gebiedsgericht oplossingen worden gevonden om de Europese doelen te halen.

Het rapport waarschuwt voor vergaande consequenties voor grote delen van de landbouwsector in provincies als Gelderland, Brabant en Overijssel.

Demissionair minister Schouten heeft aangegeven dat het kabinet zich nog moet buigen over alle recent uitgebrachte rapporten en adviezen op dit thema. Er is wel alvast een motie aangenomen om de boodschap uit het PBL-rapport mee te nemen bij de kabinetsformatie.

Een woordvoerder van het ministerie van LNV: “Het stikstofprobleem is in tientallen jaren ontstaan, en niet in een paar maanden in z’n geheel opgelost. Langjarig perspectief is nodig, zeker ook voor de landbouw, zodat boeren in de toekomst hun waardevolle plek in de samenleving behouden.”

Wij zijn zeer benieuwd naar de stikstofplannen van het komende kabinet.

Bron afbeelding: nos.nl

Versterking voor de jeugdwerkgroep

Met Monique Wooning hebben we een super-enthousiaste coördinator gevonden die met frissen ideeën onze jeugdwerkgroep nieuw leven wil inblazen. Ze onderhoudt contact met de diverse werkgroepen en is creatief in het bedenken van activiteiten. Goed geregeld zul je denken. Toch zou ze blij zijn met versterking, en dat met name voor het uitvoerende deel. Ze heeft een drukke baan, en omdat bijna alle jeugdactiveiten in het weekend vallen, komt ze in de knoop met haar andere verplichtingen die ook in haar vrije tijd geperst moeten worden. Ze zou heel graag samenwerken met iemand (of meer) die de jeugd bij een reeds afgesproken activiteit wil begeleiden. Dit is vooral belangrijk als ze er zelf niet bij kan zijn. Vind je werken met kinderen leuk? En kun je af en toe in je weekend een paar uur vrijmaken? Dan ben jij haar nieuwe maatje! Bel of mail met Monique, jeugd@nvwk.nl 06 49799006.

Tel je eigen dorpsvogels

Deed je mee met de Nationale Tuinvogeltelling? Dan is dit ook iets voor jou. Door driemaal in het voorjaar vogels op een bepaalde plek in je eigen bebouwde kom te tellen, wordt duidelijk of onze beide gemeenten slagen in hun voornemen om de goede maatregelen te nemen die de kernen beter leefbaar maken voor vogels. De NVWK maakt er een speerpunt van om ook in onze bebouwde kommen natuurinclusief te (laten) bouwen en renoveren en het groenbeleid daarop af te stemmen op. Want steeds meer vogels verdwijnen uit de bebouwde kom en het wordt zo een dooie boel. Daarom tellen overal in het land mensen al stadsvogels voor het Meetnet Urbane Soorten, MUS – doe ook mee! Kleine moeite, die belangrijke informatie over je eigen leefomgeving oplevert om waar nodig bij te kunnen sturen.
Lees ook het artikel in de Waardvogel van juni op blz 9! Bel of mail Jaap Graveland, jaap.graveland@nvwk.nl 06 53579285 of Mariëlla van Gemeren, werkgroepro@nvwk.nl, 06 18365815.

Foto: kokmeeuwen door Peter Stam

Inspraakreactie NVWK op RES 1.0

Gemeenteraad Krimpenerwaard is akkoord met RES 1.0

De Regionale Energiestrategie zet in op zonnepanelen, grootschalig op daken, in kleine zonnevelden, in de Krimpenerwaard in de berm van de N210 en beperkt in agrarisch gebied in het westen van de Krimpenerwaard. Zie het Kontakt.

Inspraakreactie NVWK op RES 1.0

Hieronder is onze inspraakreactie. Wat we daarin opmerken over panelen in bermen geldt ook voor panelen op agrarische percelen: verken of dit vermeden kan worden door enkele windturbines te plaatsen bij bedrijfsterreinen langs de N11 en A12. Wij vinden dat zonnepanelen niet ten koste mogen gaan van biodiversiteit en landbouwgrond. Landbouwgrond waar bovendien (bij Krimpen ad Lek) veel weidevogels zitten. Daar komt nog eens bij dat er steeds meer beroep wordt gedaan op boeren om te extensiveren. Met minder grond wordt dat moeilijker. Niet alles kan.

NVWK doet mee met Herman de Manmaand; maand vol activiteiten

Herman de Man Herman de Man is één van de bekendste Nederlandse schrijvers van literaire streekromans. Van 8 juli t/m 8 augustus wordt in de Lopiker- en Krimpenerwaard, in de vierhoek IJsselstein – Schoonhoven – Gouda – Woerden, een Herman de Manmaand georganiseerd. Langs vijf verschillende fietsroutes kan men dan in de weekenden onderweg afstappen voor leuke en informatieve activiteiten die in meer of mindere mate in het teken staan van Herman de Man. Omdat hij er gewoond heeft, die boerderij, dat café, die rivier of wetering of dat land een rol in een van zijn boek(en) gespeeld heeft of omdat daar opnames voor de tv-serie Het wassende water hebben plaatsgevonden.

De ruim 50 verschillende activiteiten staan genoemd op www.hermandeman.nl: vaartochten, stadswandelingen, vertelvoorstellingen, boerderij- en tuinbezoeken, boekselen, oldtimer trekkertoertocht, arrangementen, enzovoorts. Ze zijn meestal op zaterdag en/of zondag, veelal tussen 10-16 uur. De fietsroutes, een groot deel van de agenda en heel veel meer wetenswaardigheden staan inmiddels online. Hier kunt u een leuk promo-filmpje bekijken.

NVWK doet mee

De NVWK organiseerde de cursus ‘NVWK geeft erven vleugels’ en gaf 70 erfeigenaren advies hoe je vogels kunt lokken naar het erf of de tuin. Enkele oud-deelnemers aan de cursus stellen hun tuinen/erven een dag open in het kader van de Herman de Man maand. Ze vertellen u graag over de beplanting (bomen, struiken, kruiden) die ze voor vogels en insecten hebben aangebracht en welke nest- en schuilgelegenheid hun erf biedt voor vogels. Op twee locaties worden er vertelvoorstellingen gegeven, gebaseerd op het werk van Herman de Man. De open tuinen/erven worden opgenomen in vijf fietsroutes die de stichting Het Platteland uitzet door het zogeheten Land van Herman de Man: de vierhoek Woerden-IJsselstein-Schoonhoven-Gouda.

Op de volgende data kunt u de tuinen van de vogelerfeigenaren bezoeken:

Zaterdag 10 juli 10.00-16.00 uur: Ab en Adri Bongers, Bovenberg 118, Bergambacht

Zondag 11 juli 10.00-16.00 uur: Jaap Graveland, Westeinde 37, Berkenwoude

In het weekend van 17 (10.00-16.00 uur) en 18 juli (12.00-16.00 uur): Herman Groothuis, Oost-Vlisterdijk 42,  Vlist. Op deze locatie is op zaterdag een scene van Maria en haar timmerman te zien en op zondag de vertelvoorstelling Het wassende water. Hiervoor is reserveren wel noodzakelijk.

In het weekend van 24 juli en 25 juli, 10.00 -16.00 uur: Greethje van Royen en Jaap van der Laan, Zuidbroek 138, Bergambacht

Zaterdag 31 juli, 10.00-16.00 uur: Elize Rehorst-Anker van de Lekbongerd, Lekdijk West 85, Schoonhoven. Op deze locatie is ’s middags enkele keren de vertelvoorstelling Stoombootje in de mist te beluisteren..

Informatie is verder te vinden op: www.hermandeman.nl en facebook.com/HermandeManschrijver.

Eerste torenvalken geringd in 2021

De roofvogelwerkgroep van de NVWK is vorig jaar begonnen met de voorbereidingen van een heus torenvalkonderzoek. De aanleiding was dat de torenvalk sinds 2017 door de Stichting Vogelonderzoek Nederland (SOVON) op de rode lijst is geplaatst. Dat betekent dat het slecht gaat met de torenvalk in Nederland. De doelstelling van het onderzoek is dat we, vanaf 2021, gedurende drie jaar inzicht willen krijgen in het aantal broedende torenvalken in de Krimpenerwaard en hun jaarlijkse reproductie succes vast willen stellen.

Erik Kleyheeg ringt een jonge torenvalk, foto: Max Ossevoort

Een van de maatregelen die we daartoe nemen is het ringen van de jonge torenvalken, waardoor we ook de verspreiding van deze geringde vogels kunnen volgen. Ze krijgen daarvoor niet alleen een metalen ring, maar ook  een duidelijk herkenbare en gemakkelijk afleesbare kunststofring. In de Krimpenerwaard hangen 92 torenvalkkasten die wekelijks gemonitord worden om tijdig vast te kunnen stellen wanneer de pullen geringd kunnen worden.

Op 15 juni was het dan zo ver: In een van de kasten waren de jongen groot genoeg om geringd te worden. Dat ringen, zie ook de foto’s, gebeurde door Erik Kleyheeg, een van de ringers van Nebularia, tevens gewaardeerd lid van de NVWK, met assistentie van twee leden van de Roofvogelwerkgroep NVWK.

In de komende weken zullen er nog meerdere jongen voorzien worden van twee ringen. Op maandag 21 juni staat het volgende ringmoment op de kalender, waarbij ook leden van de Jeugdwerkgroep het ringen mogen bekijken.

Foto header: jonge torenvalk met ringen, foto: Max Ossevoort

Onderzoek WWF: minder wilde dieren gegeten door COVID-19

Overdracht van ziekten van dieren op mensen wordt gezien als het grootste risico voor toekomstige pandemieën, blijkt uit nieuw onderzoek van WWF. Bijna dertig procent van de ondervraagden zegt minder wilde dieren te zijn gaan eten door COVID-19 of daar helemaal mee gestopt zijn. De enquête toont ook aan dat er overweldigend draagvlak bestaat voor maatregelen tegen de grondoorzaken van pandemieën.

Zie hier voor het volledige bericht van WNF.