knobbelzwaan Hans Stoel
  • Startdatum:19 november 2013
  • Laatste update:22 januari 2015
  • Status:gesloten

Op 19 november 2013 werd door Omgevingsdienst Haaglanden besloten een ontheffing van de Flora en Faunawet te verlenen aan Faunabeheereenheid Zuid-Holland voor het bestrijden van de wettelijk beschermde knobbelzwaan.

De motivatie voor het aanvragen van die ontheffing is enerzijds het bestrijden van schade aan gewassen veroorzaakt door knobbelzwanen en anderzijds de bescherming van verkeersdeelnemers tegen mogelijke agressie van broedende knobbelzwanen en voor wegverkeer tegen overstekende knobbelzwanen. Kort samengevat zijn de door de Faunabeheerseenheid voorgestelde maatregelen het verjagen en doden van knobbelzwanen op agrarische percelen en langs wegen en fietspaden, en het bewerken van nesten. Deze ontheffing is ook geldig voor de Krimpenerwaard en aangezien de voorgestelde bestrijding van knobbelzwanen in strijd is met de statutaire doelstelling van de Natuur- en Vogelwerkgroep de Krimpenerwaard is een bezwaarschrift ingediend bij Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland.

Overwegingen NVWK

De NVWK is in eerste instantie tegen het doden van dieren (binnen de Krimpenerwaard). Indien sprake is van schade en daarmee het behouden van milieu, natuur en/of landschap in het geding komt wordt hierbij wel kritisch gekeken naar mogelijke oplossingen.

Ten aanzien van de knobbelzwanen hebben wij onder andere de volgende punten aangedragen: 

Doden is niet noodzakelijk

Op basis van tellingen van het Zuid-Hollands Landschap blijkt dat het aantal broedparen binnen de Krimpenerwaard ver onder het gemiddelde van andere gebieden in Zuid-Holland ligt, waardoor het verminderen van het aantal knobbelzwanen door afschot niet nodig is. Om de populatie op hetzelfde niveau te houden en daarmee ernstige schade aan gewassen en gevaar voor de verkeersveiligheid kan worden voorkomen kan volgens de NVWK ook worden volstaan met het jaarlijks bewerken van eieren en nesten.

Hierbij worden de eieren onvruchtbaar gemaakt, wat in onze ogen de meest diervriendelijke en effectieve oplossing zijn en zou daarom de voorkeur moeten hebben bij de uitvoering van faunabeheer.

Geen individuele paartjes

Naast het bovengenoemde punt heeft de NVWK in haar bezwaarschrift verzocht rekening te houden met groepsgrote indien toch over wordt gegaan tot het doden van knobbelzwanen. Reden hiervoor is niet om toch voor afschot te zijn, maar in die gevallen dat het bezwaarschrift niet zal leiden tot het gewenste resultaat, de ontheffing niet als een vrijbrief mag worden gebruikt om elke knobbelzwaan in de Krimpenerwaard te mogen doden.

Ons inziens zou verjaging en afschot uitsluitend op de door de faunabeheereenheid aangemerkte schade veroorzakende grote groepen knobbelzwanen van toepassing moeten zijn, om te voorkomen dat familiegroepen (ouders met jongen) of paartjes en individuen onbedoeld slachtoffer worden van de afgegeven ontheffing. 

Geen honden tijdens het broedseizoen

Het verjagen en doden van knobbelzwanen op percelen met gras en granen, met gebruikmaking van honden zal in de voor de betreffende soort geldende broedperiode (deze zijn uiteenlopend) leiden tot het ernstig verstoren van overige beschermde inheemse diersoorten. De NVWK heeft verzocht het gebruik van honden uit de ontheffing te halen. 

Stand van zaken

Na de hoorzitting op 6 februari is op 24 februari een advies uitgebracht door de bezwarencommissie en uiteindelijk op 24 juni 2014 is er een besluit genomen door de Omgevingsdienst Haaglanden. In het besluit is aangegeven dat de alle bezwaren ongegrond worden verklaard, op 1 bezwaar van de NVWK na. Dit bezwaar had betrekking op het verruimen van de wettelijke termijn voor het doden van knobbelzwanen. Dit heeft ertoe geleid dat het verjagen en doden niet meer is toegestaan voor zonsopkomst en na zonsondergang. Tevens heeft de Faunabeheereenheid de mogelijkheid gekregen de knobbelzwanen te vervoeren naar een locatie waarvan de grondgebruiker toestemming heeft gegeven.

De ontheffing is iets aangepast, maar helaas hebben we niet kunnen voorkomen dat het verjagen en doden van de knobbelzwanen plaats kan vinden tussen 1 oktober en 31 mei op percelen met ingezaaid gras, graszoden, graszaad en koolzaad en tussen 15 november en 31 mei op percelen met gras en granen.