DSC_0765

De grond in onze boomgaard vertoont momenteel door de droogte grote krimpscheuren. Dat veen hebben we gerfd van de natuur. Maar we zijn slechte rentmeesters, het verdwijnt onder onze voeten. Er wordt al decennia onderzoek gedaan naar hoe het tij te keren. Een van de bekendste studies heet "Waarheen met het veen?"

In acht jaar een 20 cm dikke laag veenmos.

Afgestorven plantenmateriaal wordt afgebroken door bodemdieren, bacteriën en schimmels. Die hebben daarbij zuurstof nodig. Onder water verloopt de aanvoer van zuurstof traag. Gevolg: het plantenmateriaal hoopt zich op en vormt uiteindelijk veen. Na de laatste ijstijd heeft zich een soms tien meter dik veenpakket gevormd. Plaatselijk groeide het veen zelfs meters boven het omringende land uit en vormde hoogveenbulten, ook in de Krimpenerwaard. Veenmossen zijn de motor. Ze kunnen goed tegen uitdroging en groeien op louter regenwater en voedingsstoffen die met de regen en met stof neerdalen. Bij regen zuigen hun cellen zich vol water. Geleidelijk vormen ze zo laag op laag.

Een deel geoogst, een betonkuip vol.

Rond 1000 begonnen mensen de Krimpenerwaard te ontginnen en te ontwateren en begon de bodem te dalen. Meters zijn er al verdwenen. Momenteel is de bodemdaling ca. 1 cm per jaar. Met bekende gevolgen. Houten funderingen rotten en er komt heel veel CO2 vrij. De veenweidegebieden in Nederland stoten evenveel CO2 uit als bijna 1 miljoen huishoudens!

De insectenetende Cobralelie groeit door een vier jaar oude veenmosbult.

Om het tij te keren vinden experimenten plaats, bijvoorbeeld met "natte teelten" zoals lisdodde. In onze natuurgebieden kan verhoging van het waterpeil leiden tot herstel van de zeer soortenrijke blauwgraslanden van vroeger, met klokjesgentiaan en zonnedauw. Bodemdaling is niet onomkeerbaar, integendeel. Op 5 meter van m'n boomgaard heb ik met vijverfolie en turven mijn eigen hoogveen gemaakt, gevoed door regenwater uit de lucht en uit de regenton. Het water heeft de veenmossen uit de turven tot leven gewekt en in acht jaar tijd hebben ze een twintig cm dikke laag gevormd die boven de tuin uitsteekt: mijn eigen hoogveenbult. Natuurlijk omhoog!

Foto header: Hoogveentje van 4 m² in tuin, foto's en tekst door Jaap Graveland.

Geplaatst op 29 augustus 2018