Bij op paarse dovenetel Sjani van Ophemert

Help! In Nederland voltrekt zich in stilte een ramp. Onze insecten verdwijnen. Met miljarden tegelijk. Een ongekende aanslag op de wereld van deze wonderlijke mini-beestjes. Het is een ramp voor een gezond bodemleven, de bevruchting van bloemen en vogels die verhongeren. Het roer moet om. En dat kan ook. Willen we de insecten terug? Dan is er actie nodig.

Het is goed mis met de vlinders, bijen, kevers, vliegen en alle andere kriebelbeestjes die zo belangrijk zijn voor de natuur. In amper dertig jaar tijd is liefst 75 procent van onze insecten verdwenen. Dat alarmerende nieuws werd in oktober 2017 bekend na grondig onderzoek in 63 natuurgebieden in Duitsland, vergelijkbaar met natuurgebieden in ons land. De situatie in Nederland is volgens wetenschappers niet anders.

Voor de natuur is deze teruggang funest. Insecten spelen een hoofdrol in de kringloop van de natuur. Ze zorgen voor een gezonde bodem, zodat planten en bomen kunnen groeien. Bijen en vlinders bestuiven bloemen. Insecten zijn onmisbaar als voedsel voor talloze dieren.

Neem bijvoorbeeld weidevogels. De kuikens kunnen nog niet zoals pa en ma hun snavel in de bodem steken om wormen en larven te pakken. Zij overleven de eerste weken alleen dankzij insecten die ze op snavelhoogte vangen. Veel kuikens lukt dat niet meer. En zo zien we elk voorjaar minder wulpen, grutto’s, kieviten en andere weidevogels.

Oorzaak afname insecten

De belangrijkste oorzaak van de afname is de intensieve landbouw. De leefomgeving van insecten heeft zwaar te lijden van giffen en de uitstoot en neerslag van stikstof. Bloemen verdwijnen en bodems raken uitgeput.

We moeten in Nederland daarom anders omgaan met landbouw. Die moet natuurvriendelijker, met minder uitstoot en meer aandacht voor bloemenrijke weides en bomen en struiken in het veld. Zo maken we ons landschap weer groen en gezond.

Wat doet Natuurmonumenten?

Na de schok over de afname organiseerde Natuurmonumenten een petitie die door meer dan 100.000 mensen werd ondertekend. De petitie is aan minister Schouten van Landbouw overhandigd met de oproep om over te schakelen op natuurvriendelijke landbouw. Samen met andere organisaties blijven we ons daarvoor inzetten.

In onze eigen gebieden stemmen we het beheer af op behoud van zoveel mogelijk plant- en diersoorten. Insecten horen daar vanzelfsprekend bij, al heel lang. Zo beheren we op Texel sinds 1924 De Zandkuil, een officieel insectenreservaat waar zeldzame graafwespen en graafbijen leven.

Op talrijke plekken herstellen we natuur voor insecten, zoals bloemrijke hooilandjes. Rond de natuurgebieden Hackfort en Velhorst gaan we samen met boeren de intensieve landbouw natuurvriendelijker maken. In de toekomst zoemt, kruipt en vliegt daar weer van alles rond. Eerdere projecten hebben aangetoond dat insecten snel terugkeren in nieuwe natuur.

Achtergrondinformatie over afname insecten

Natuurmonumenten werkt samen met andere natuurorganisaties, overheden en bedrijfsleven aan een Deltaplan Biodiversiteitsherstel om de kwaliteit van leefomgeving te verbeteren.

Wat kun jij doen?

Help mee en maak je tuin, balkon of groenstrook in de buurt natuurvriendelijker. Plant een vlinderstruik of zaai wilde bloemen uit. De insecten komen er vanzelf op af. Hang een insectenhotel op waar ze eitjes in kunnen leggen, maak een composthoop voor kevers of creëer een zonnige plek voor vlinders. Al snel kun je je verbazen over al die soorten insecten die je zo dichtbij tegenkomt.

Bron: www.natuurmonumenten.nl, foto header: bij op paarse dovenetel door Sjani van Ophemert

Geplaatst op 30 maart 2018