Bij op paarse dovenetel Sjani van Ophemert

EU-lidstaten zijn het eens geworden over een verbod op enkele soorten bijengif. De bestrijdingsmiddelen worden in de landbouw ingezet om gewassen te beschermen, maar vormen een gevaar voor bijen, die noodzakelijk zijn voor de bestuiving van gewassen.

Het gaat om drie meestgebruikte neonicotinoïden, zoals de groep bestrijdingsmiddelen wordt genoemd: imidacloprid, clothianidine en thiamethoxam. Voor het gebruik van die middelen gelden sinds 2013 al beperkingen, op advies van de Europese voedselveiligheidsorganisatie EFSA.

De afgelopen jaren was er sprake van een alarmerende daling van de bijenpopulatie. Onder meer Greenpeace riep lidstaten daarom op zich uit te spreken voor een verbod op het bijengif. Activistennetwerk Avaaz noemt het besluit van de lidstaten "een baken van hoop voor bijen. Eindelijk luisteren onze regeringen".

Nog wel in kassen

Ook Nederland stemde voor het voorstel van de Europese Commissie. Het verbod op de bestrijdingsmiddelen geldt voor gebruik in de buitenlucht, en niet in kassen. Het buitenverbod gaat aan het eind van het jaar in.

Minister Schouten (Landbouw) maakte zich onlangs, net als oud-staatssecretaris Van Dam eerder, sterk voor een verbod. Volgens Schouten vormen de middelen een "gevaar voor de biodiversiteit". Ook Duitsland, Frankrijk en Engeland spraken zich eerder uit voor een verbod.

De landbouw kan winstgevend produceren zonder bestrijdingsmiddelen die aantoonbaar meer insecten doden dan waarvoor ze zijn bedoeld. Dat stellen negen wetenschappers in een overzichtsstudie die vandaag verschijnt, meldt Trouw.

Ze betogen dat er voldoende milieuvriendelijke alternatieven zijn voor zogenoemde neonicotinoïden, het 'bijengif'. Ook voor fipronil, het luizenbestrijdingsmiddel dat vorig jaar in Nederland en in België in eieren werd gevonden, zijn naar de mening van de wetenschappers genoeg alternatieven. Verder zeggen ze dat het gebruik van landbouwgif niet per definitie tot betere oogsten en meer winst leidt.

Wilde bijen

Neonicotinoïden en fipronil zijn samen wereldwijd de meest verkochte bestrijdingsmiddelen. De onderzoekers hebben 200 studies bekeken die sinds 2014 zijn gedaan naar de resultaten ervan.

Het zenuwgif in deze middelen wordt vaak al preventief in het zaaigoed van landbouwgewassen aangebracht. De plant die uit dat zaad groeit, is daardoor giftig voor veel insecten, ook voor insecten die niet schadelijk zijn voor de gewassen. Wilde bijen zijn een bekend voorbeeld; die zijn juist van groot belang voor de bevruchting van bloeiende planten.

Bestrijdingsmiddelen overbodig

De wetenschappers noemen in het artikel een aantal alternatieven voor het gebruik van landbouwgif waarvan ze zeggen dat die goedkoper, even effectief en beter voor het milieu zijn: het wisselen van teelten, gewassen ontwikkelen die beter tegen ziekten bestand zijn, biologische bestrijdingsmethoden en natuurvriendelijke insecticiden.

Bestrijdingsmiddelen zijn zelfs vaak overbodig, stellen ze, omdat er niet genoeg plaagdieren zijn om serieuze schade toe te brengen aan gewassen. Terwijl de gifstoffen wel veel schade aanrichten voor het ecosysteem, dat de basis is voor de landbouw.

Bron:https://nos.nl/

Foto header: bij op paarse dovenetel door Sjani van Ophemert

Geplaatst op 7 mei 2018