Wilde Eend 4 Leiden Erik Kleyheeg

Mag je nou wel of niet eendjes voeren? De meningen daarover lopen nogal uiteen. Een hele andere vraag is: kúnnen we straks nog wel eendjes voeren? De laatste decennia is de populatie van de Wilde Eend - misschien wel de bekendste vogelsoort van Nederland - namelijk fors achteruit gegaan. Niet zo hard dat ze binnenkort helemaal verdwijnen, maar toch is de trend zorgwekkend. Een mogelijke oorzaak van de achteruitgang is dat er te weinig kuikens groot worden. Om erachter te komen hoeveel eendenkuikens hun eerste weken overleven, is twee jaar geleden een onderzoek gestart waar iedereen bij kon helpen. Ook dit jaar kunt u weer meedoen!

Dertig procent minder eenden

Volgens jaarlijkse vogeltellingen is het aantal Wilde Eenden dat in Nederland broedt sinds 1990 met ongeveer 30% afgenomen. Die afname is bovendien in de laatste jaren versneld. Hoe kan het dat zo’n algemene soort, die zich goed aan de mens kan aanpassen, zo in aantal afneemt in Nederland? Het is een die menig vogelliefhebber bezighoudt. De jachtintensiteit is niet groter geworden en met de overleving van volwassen vogels lijkt niets mis te zijn. Zou het kunnen dat er een probleem optreedt in de kuikenfase? Dat zou goed kunnen: er is een groot aantal roofdieren dat graag een eendenkuiken eet en de slootkanten worden steeds ‘netter’ waardoor er geen beschutting is voor de kuikens. Bovendien zijn er steeds minder insecten, het belangrijkste voedsel voor jonge eendenkuikens, waardoor het voedselaanbod mogelijk ontoereikend is. Er zijn echter nauwelijks gegevens voor handen over de overleving van eendenkuikens.

 

Foto door Erik Kleyheeg

Citizen science project

Om erachter te komen hoeveel eendenkuikens jaarlijks groot worden, en of dit voldoende is om de eendenpopulatie op peil te houden, is twee jaar geleden een zogenaamd citizen science onderzoeksproject gestart. Het idee van citizen science is dat het algemene publiek meehelpt met een wetenschappelijk onderzoek. Voor dit project werden mensen gevraagd waarnemingen van eendenkuikens online te melden, met informatie over het aantal en de leeftijd van de kuikens. De afgelopen jaren bleek dit een groot succes en er kwamen duizenden waarnemingen binnen. De eerste analyses wijzen er inderdaad op dat er te weinig kuikens groot worden voor een stabiele populatie. Om trends in de kuikenoverleving te bepalen, is besloten het project nog een aantal jaren voort te zetten. Naar verwachting komen halverwege maart de eerste eendenkuikens weer tevoorschijn, dus dan kan iedereen weer een bijdrage leveren aan het onderzoek.

Website en mobiele app

De onderzoekers vragen u om waarnemingen van kuikens van de Wilde Eend, net als de afgelopen jaren, te melden via een online webformulier op www.erikkleyheeg.nl/eendenkuikens of via de website www.waarneming.nl. Daarnaast is er sinds dit voorjaar de KuikenTeller, een speciale app voor op de smartphone zodat u ook waarnemingen direct in het veld kunt invoeren. Deze app is gratis te downloaden via Google Play en de AppStore.

Foto header: wilde eend met kuiken door Erik Kleyheeg

Geplaatst op 29 maart 2018