duurzame melk

Bart van Opzeeland, Campagneleider Voedsel van milieudefensie krijgt vaak de vraag: ‘Hoe gaat het met de campagne voor duurzame melk?’ Sinds ze de campagne zijn begonnen is er een hoop gebeurd. Er is onderzoek gedaan, gesprekken met supermarkten gevoerd, bijeenkomsten georganiseerd en milieudefensie is een petitie gestart. Hieronder geeft hij een overzichtje; het verhaal tot nu toe.

Nog even over onze eis

Duurzame melk kán. Als de supermarkten meewerken. Machtige supermarkten moeten een eerlijke melkprijs gaan betalen aan boeren: minstens 37 cent per liter. Dan kunnen boeren, die nu vaak onder de kostprijs moeten produceren, hun hoofd boven water houden. En voor slechts 6 cent extra, kunnen boeren ook belangrijke duurzame maatregelen nemen: koeien in de wei, lokaal geteeld veevoer (geen soja meer uit Zuid-Amerika), bescherming van weidevogels en een grondgebonden melkveehouderij. In totaal eisen we dus 43 cent voor elke geproduceerde liter melk. Van de supermarkt aan de boer.

Dikke onvoldoende 

Op 4 maart maakten we een onderzoeksrapport openbaar waaruit blijkt dat het melkaanbod van de Nederlandse supermarkten niet bepaald duurzaam is. Tevens stelt het rapport vast dat de supermarkten nog nauwelijks beleid hanteren om het zuivelaanbod binnenkort te gaan verduurzamen. Nee, de uitkomsten waren niet om over naar huis te schrijven. Alle grote supermarktketens scoorden een dikke onvoldoende, variërend tussen een 3,4 voor Jumbo, een schamele 2,3 voor Albert Heijn en een schikbarende 0,8 voor SPAR. Alleen de duurzame supermarktketens scoorden meer dan een ruime voldoende. Ekoplaza scoorde bijvoorbeeld een 9,1 en Marqt een 8,1.

De uitkomst van het onderzoek was de reden om op bezoek te gaan bij drie grote supermarkten in Utrecht op 4 maart. Tijdens die bezoeken hebben we het onderzoeksrapport en onze campagne-eisen aan de supermarktmanagers overhandigd.

Gesprekken met supermarkten

Na de publicatie van het onderzoeksrapport volgde een eerste gespreksronde met de verschillende supermarkten. Helaas hebben Aldi en Lidl tot op heden geen gehoor gegeven aan ons verzoek tot een afspraak. Alle andere supermarkten stonden er wel voor open. Maar helaas heeft géén van die supermarkten aangegeven een of meerdere van onze eisen in te willigen. Wat betreft de duurzaamheidseisen wijzen ze naar FrieslandCampina, die volgens hen juist de aangewezen partij is om verandering in gang te zetten. Inzake het betalen van een eerlijke prijs aan de boeren spelen ze ook verstoppertje: het zou onmogelijk zijn in verband met de mededingingswetgeving, die dergelijke prijsafspraken zou verbieden.

Van ultimatum naar petitie

Na de eerste gespreksronde hebben we de supermarkten een ultimatum gesteld, opnieuw zonder succes. Sterker nog, de supermarkten zetten een nieuwe joker in. Ze verschuilen zich nu massaal achter het CBL (Centraal Bureau Levensmiddelenhandel), de brancheorganisatie van de supermarkten. Die zou binnen de sector en op politiek niveau kunnen zorgen dat de melk duurzamer en eerlijker wordt. Ook met het CBL hebben we trouwens een gesprek gevoerd, maar opnieuw zonder concreet resultaat. Ons voorstel om voor eind 2017 een gezamenlijke intentieverklaring op te stellen kreeg geen bijval.

Vanaf het moment dat de deadline van het ultimatum voor de supermarkten verliep, startten we een petitie. Zo kunnen bezorgde Nederlanders hun supermarkten aanspreken op hun weinig duurzame zuivelbeleid en voeren we de maatschappelijk druk op.

Alle partijen bij elkaar

Tegelijkertijd met de start van de petitie organiseerden we een stakeholderdialoog met alle partijen uit de zuivelketen. We gingen in gesprek over de uitdagingen binnen de sector. Alle grote zuivelorganisaties waren aanwezig. Zelfs melkveehouders waren van de partij. Uiteraard hadden we de supermarkten ook allemaal uitgenodigd, maar u raadt het al: die lieten massaal afweten, inclusief het CBL. Dit was voor Milieudefensie, maar ook de andere genodigden, een gemis en bovendien een teken aan de wand. Iedereen was het erover eens dat supermarkten hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Zij hebben namelijk de macht in handen om de zuivelindustrie daadwerkelijk te verduurzamen.

Hete herfst

Deze maand staat een tweede gesprek met Albert Heijn op de agenda. We hopen natuurlijk dat die toch wil gaan meewerken, maar realistisch is dat niet. Tot nu toe zorgen supermarkten voor een koele zomer. Ze nemen onze eisen, en daarmee het milieu en de boeren, gewoonweg niet serieus. De tijd breekt aan om de maatschappelijke druk richting machtige supermarkten nog verder op te voeren. Dat gaan we doen door middel van verschillende acties door het land en een scherpere toon.

Dus: wij bereiden ons voor op een hete herfst. Want wie niet luisteren wil, die moet voelen. De inzet? Zo snel mogelijk duurzame melk in de schappen. Voor de boeren, de koeien, het milieu en ons allemaal.

De petitie nog niet getekend? Doe dat dan nu! Samen staan we sterk.

Bron: https://milieudefensie.nl

Geplaatst op 21 juli 2017