IMG_2451

Er is één groep onder de planten die totaal geen last had van de droogte van deze zomer: de waterplanten. Het leek er zelfs op dat deze soorten het juist veel beter deden dan afgelopen jaren.

Of het "floreren" van de waterplanten werkelijk komt door hoge temperaturen of het feit dat floristen en plantenliefhebbers niks te zoeken hadden in de drogere gebieden. Het antwoord ligt voor de hand, wat er wel met zekerheid gezegd kan worden is dat de focus op waterplanten een hoop interessante gegevens heeft opgeleverd. De Krimpenerwaard staat nou niet bepaald bekend om zijn goede waterkwaliteit, waardoor er eigenlijk maar weinig naar waterplanten wordt gekeken. Daarom zijn de vondsten dit jaar van een aantal ongewone soorten in onze poldersloten erg interessant.

Puntig fonteinkruid (boven) en Tenger fonteinkruid (twee onder) bij een 10x vergroting, tot zo ver de enige twee smalbladige fonteinkruiden die in de Krimpenerwaard zijn geconstateerd.

In een polderslootje aan de voet van de IJsseldijk ten hoogte van de Berkenwoudsche Boezem werd in februari het zeldzame Puntig fonteinkruid (Potamogeton mucronatus) gevonden. Puntig fonteinkruid is één van de vele smalbladige fonteinkruiden die heel lastig te determineren zijn. Door met een loep naar de nerven te kijken kun je de verschillende soorten uit elkaar houden.

In sloten van de Cranberry Company in polder Middenblok werden dit jaar duizenden exemplaren Fijn Hoornblad (Ceratophyllum submersum) gevonden. Ook dit is een zeldzame plant die nog niet eerder was ontdekt in de Krimpenerwaardse wateren. Fijn Hoornblad lijkt sterk op Grof Hoornblad, een soort van voedselrijke wateren dat in elke poldersloot wel voorkomt. Erg opvallend was de enorme aanwezigheid van Groot Blaasjeskruid (Utricularia vulgaris). Een soort die een indicator zou moeten zijn voor een betere waterkwaliteit maar nu zelfs in de meest voedselrijke polderslootjes werden gevonden. Vreemd genoeg komt Groot Blaasjeskruid in onze poldersloten niet tot bloei, vermoedelijk door een tekort aan bepaalde mineralen.

Groot blaasjeskruid en Fijn hoornblad in een sloot bij de Cranberry Company in polder Middenblok.

Ook in en langs de rivieren is momenteel veel moois gezien. Door de droogte zijn de oevers slikkige oevers drooggevallen. De ideale plek voor pioniersplanten zoals Slijkgroen (Limosella aquatica), Goudknopje (Cotula coronopifolia), Klein Vlooienkruid (Pulicaria vulgaris) en Riviertandzaad (Bidens radiata). Op de Zaag werd zelfs het zeer zeldzame Polei (Mentha pulegium) gevonden. Omdat de riviernatuur enorm dynamisch is door de periodieke overstromingen en droogval worden de oever vrijwel elk jaar geïnventariseerd. In het oosten van het land is de afwisseling van overstroming en droogval nog veel meer aanwezig dan hier in het westen waar we meer te maken hebben met getijdenwerking.

Op de zandstrandjes en slikkige oevers spoelen ook regelmatig waterplanten aan, nu heb je bijvoorbeeld de kans om Schedefonteinkruid (Potamogeton pectinatus) en Doorgroeid Fonteinkruid (Potamogeton perfoliatus) te vinden.

Goudknopje op een slikkige oever in het Stormpoldervloedbos

Zelf zien?
Poldersloten zijn overal, met een harkje kan je de waterplanten er gemakkelijk uitvissen en van dichtbij bekijken. Op de Zaag en andere uiterwaarden langs de Lek zijn drooggevallen oevers te vinden met prachtige pioniersvegetatie. Waterplanten mee naar huis nemen om daar bijvoorbeeld onder de microscoop te bekijken is lastig. Waterplanten drogen namelijk erg snel uit. Je kan ze het beste vervoeren in een afgesloten bakje water of in een luchtdichte zak.

 

Foto header: Drooggevallen slikoever langs de Lek met Grote kattenstaart en Gele maskerbloem.

Tekst en foto's: Stef van Walsum

Geplaatst op 22 september 2018