P1010669_compr

De meeste planten hebben vaste bloeitijden, in voorjaar en zomer. Maar er is variatie. Bij de eindejaarsplantenjacht in de kerstvakantie worden elk jaar bloeiende planten aangetroffen. Foutje van de natuur, of juist een slimmigheidje?

Sinds een aantal jaren organiseert Floron de eindejaarsplantenjacht om te inventariseren welke planten er in de kerstvakantie bloeien. Het is een leuk excuus om naar buiten te gaan, je raakt het kerstvet een beetje kwijt, en je leert er nog wat van. Dus de telling is een groot succes.

Sommige plantensoorten bloeien zolang het kan. Het zijn meestal eenjarige pioniersoorten. Opportunisten. Zodra er ergens een stukje kale grond is, zijn ze van de partij. Er zitten dan ook beruchte tuinonkruiden bij, zoals straatgras, vogelmuur en klein kruiskruid. Niet toevallig de nummers 2, 3 en 4 uit de eindejaarsplantentelling.

De hazelaar bloeit erg vroeg door de warme decembermaand, foto door Stef van Walsum

 

 

De kropaar bloeide voor de tweede keer; eveneens door de warme decembermaand, foto door Stef van Walsum

De meeste plantensoorten hebben een vaste bloeitijd in voorjaar of zomer. Maar er zijn vaak afwijkingen. Bij de dotterbloem, een voorjaarsbloeiende oeverplant, pruttelen sommige planten zomer én najaar door. Denk niet te snel ‘foutje van de natuur’. Het maken van bloemen en zaden kost energie die de plant ook in de groei van blad, stengels of wortels kan steken. Planten strijden voortdurend met elkaar om licht en voedingsstoffen, dus foute keuzes worden afgestraft.

Het meeste zaad van de dotterbloem valt in het water, drijft weg en kiemt in het najaar als het op een stukje kale oever aanspoelt. Maar wilde eend, slobeend, krakeend en wintertaling slobberen veel plantenzaden, dus vaak blijft er weinig over. En het zaad is maar kort kiemkrachtig: een paar weken droogte en het is hartstikke dood. Kale oevers kunnen begroeid raken met andere soorten. Maar stel dat een koe een nieuw stukje oever kaaltrapt. Opeens kunnen de zaden van de laatst bloeiende dotterbloem dus de eerste zijn die op die plek voor nieuwe planten zorgen. En trendsetter worden voor een aanpassing aan klimaatverandering met steeds drogere zomers en mildere winters.

De dotterbloem produceert vaak nog een enkele bloem tot in oktober, foto door Jaap Graveland

Wie op één stond? Het madeliefje, al jaren de meest succesvolle overlever in onze gemanicuurde gazons. Reacties naar column@nvwk.nl

Header: het madeliefje bloeit bijna jaarrond, foto door Jaap Graveland

 

 

Geplaatst op 12 januari 2018