IMG_3449

Op 10 september deed ik mee aan een vleermuizeninventarisatie in de Krimpenerwaard, georganiseerd door de Zoogdiervereniging. Het was aangekondigd als ‘monstertocht’, een verwijzing naar de vleermuizen zelf – vroeger beschouwd als enge monsters – en bemonsteren, een ander woord voor inventariseren. We verzamelden ons bij restaurant de Loet en doken om 21.00 uur de nacht in.

De tien deelnemers verdeelden zich over drie auto’s. ‘Mijn’ auto inventariseerde langs de rivier de Vlist, Schoonouwen, Bovenberg, Bovenkerk en Bilwijk. Vleermuizen jagen met hun sonar. De toonhoogte verschilt tussen de soorten, maar ligt boven onze gehoorgrens: 15-20 kHz. Batdetectors, elektronische omvormers, maken het geluid voor ons hoorbaar. We klemden onze drie batdetectors tussen de opengedraaide ramen en reden met een gangetje van 30 km/u door de Krimpenerwaard. Elke detector stond ingesteld op een andere frequentie.

Batdetector door Jaap Graveland

De geluiden stroomden binnen: het regelmatige, fluitende getik van de dwergvleermuis (40 kHZ), de ritmische tapdans van de ruige dwergvleermuis (35 kHz), het handgeklap van de laatvlieger (30 kHz) en, een enkele keer, de harde knallen van de rosse vleermuis (20-25 kHz). Tussen de geluiden door vertelde Kees Mostert, een van de organisatoren, honderduit. Bijvoorbeeld: wij horen het niet, maar het sonargeluid is heel sterk, tot wel 80 decibel. De oren van de vleermuis zijn heel gevoelig. Toch worden vleermuizen niet stokdoof, omdat ze vlak voor het roepen met een hele snelle spier hun oren dichtdoen. Het weerkaatste geluid is veel zachter.

Rosse vleermuis door Wesley Overman

We hoorden regelmatig paarroepjes van de vleermuizen. Kees: “Het is nu paartijd. Maar de bevruchting vindt pas plaats in het voorjaar. Het zaad wordt de hele winter bewaard. De reden is dat het seizoen voor vleermuizen kort is. Ze zijn afhankelijk van vliegende insecten, dus van warm weer. En de jongen moeten volgroeid zijn voordat de winter invalt. Daarom is de paarvorming alvast in het najaar.”

We telden 335 gewone dwergvleermuizen en 172 ruige dwergvleermuizen, 40 laatvliegers en 4 rosse vleermuizen. Het was een mooie nacht. Reacties naar: column@nvwk.nl. Voor meer natuur dicht bij huis: www.nvwk.nl.

Foto header: rosse vleermuis in vlucht door Kees Mostert

Geplaatst op 14 oktober 2016