Bergeenden met jongen_Adri de Groot_230512

In de Krimpenerwaard komen ca 15 soorten eenden voor. De grootste en meest opvallende is de bergeend. Vroeger een zeldzame verschijning, maar nu bijna gewoon. Dat komt door…het konijn.

Dat zit zo. De bergeend dankt zijn naam aan het verbergen van zijn eieren. Hij broedt in nissen en holen. In Nederland was het een kustbewoner die vooral broedde in konijnenholen. Sinds 1950 nam het konijn door de ziekte myxomatose echter sterk af. En in de jaren tachtig verscheen de vos in het duin. De bergeend moest op zoek naar alternatieven en vond die in het binnenland. Doordat hij zich aanpaste en ook in dichte vegetatie, schuren e.d. leerde broeden kwam er opeens veel meer leefgebied beschikbaar. De stand is sinds de jaren zeventig dan ook meer dan verdubbeld. Dat het van oorsprong een kustvogel was zien we in de ruitijd. Dan trekken de vogels nog altijd naar de kustwateren. In de Nederlandse Waddenzee ruien er bijvoorbeeld 50.000.

De Krimpenerwaard is een van de gebieden waar de soort de laatste decennia het sterkst toenam. Hij broedt hier in slootkanten met veel dode vegetatie. En op onverwachte plaatsen. Een bewoonster langs de Lekdijk vertelde me dat er een bergeend had gebroed onder een vlonder in haar schuur. Na het uitkomen van de eieren begeleiden de oudervogels hun jongen naar open water. In dit geval moesten ze over de gevaarlijke Lekdijk. Ze heeft persoonlijk de auto’s tegen gehouden zodat de jongen veilig konden oversteken.

In april zaten er wekenlang drie paartjes bergeenden bij ons huis, aan het Westeinde in Berkenwoude. Ik vroeg me af of ze gingen broeden, maar kwam er niet achter. Het leek me ook wel onwaarschijnlijk, zo tussen de huizen. Maar half mei zag ik mijn vrouw met een camera op de brug staan. Ze liet me daarna een foto zien met maar liefst 22 jonge bergeenden erop. Met erboven een paar zenuwachtige oudervogels. Bergeenden vormen crèches en beschermen hun jongen gezamenlijk. Dat is effectiever tegen predatoren. Een aanpassing aan hun oorspronkelijke voedselgebied: het gevaarlijke open wad.

 

De lange ondiepe plassen west van de Molensloot (even googelen) langs de N210-parallelweg zijn in deze tijd een goede locatie om bergeenden te zien.

Tekst: Jaap Graveland
Foto's: Bergeenden door Adri de Groot www.vogeldagboek.nl

Geplaatst op 26 juni 2019