Paddenstoelen, Jaap Graveland

Natuurherstel bestaat in het overvolle Nederland steeds vaker uit natuurontwikkeling: de vorming van natuur op bijvoorbeeld voormalige landbouwgrond. Dat gaat vaak moeizaam. Verrassend: transplantatie van grond uit bestaande natuur vergroot de kans op succes!

Dat bodemleven belangrijk is wisten we al. Zaden van de meeste soorten orchideeën kiemen bijvoorbeeld alleen als een bepaalde bodemschimmel aanwezig is. En alle bomen vormen micorrhizae: een verstrengeling van wortels en bodemschimmels waardoor bomen meer vocht en voedingsstoffen kunnen opnemen en schimmels suikers van de boom krijgen. Vlinderbloemen zoals rode klaver maken wortelknolletjes waarin bacteriën leven die stikstof opnemen en doorgeven aan de plant.

De laatste decennia zijn steeds meer methoden ontwikkeld om dat bodemleven in kaart te brengen. Dna-analyses brengen de enorme diversiteit steeds beter en sneller in kaart: er leven duizenden soorten bacteriën, schimmels, nematoden, springstaarten en andere organismen in een vierkante meter grond. Paddenstoelen maken deze wereld zichtbaar. Tegelijk vormen ze maar een heel klein topje van de ijsberg. De meeste van de duizenden schimmelsoorten vormen helemaal geen paddenstoelen en schimmels vormen maar een deel van de totale rijkdom.

Onderzoekers bedachten dat ze dat bodemleven misschien konden gebruiken voor natuurherstel. Er vinden nu veel experimenten plaats waarin nieuwe natuurgebieden niet alleen zaad maar ook grond toegediend krijgen. Het effect van de grond begint al bij de kieming. Bij een experiment in de Reijerscamp bij Wolfheeze zaaide men een mengel van zaden van schraal grasland en van heide op zaadloze grond afkomstig van schraal grasland of heide. Grond afkomstig uit schraal grasland bleek de kieming van de graslandsoorten te bevorderen, heidegrond bevoordeelde juist de kieming van heidesoorten.

In de Krimpenerwaard kan deze techniek ons misschien helpen bij het herstel van botanisch rijke blauwgraslanden met klokjesgentiaan of insectenrijk kuikenland voor weidevogels. Dat herstel gaat moeilijk op de zwaar bemeste weidegronden. Wie weet kan het strooien van grond van bestaand blauwgrasland en kuikenland de vorming van natuur op voormalige weidegronden versnellen. Laten we het gaan proberen!

Reacties naar column@nvwk.nl.

 

Geplaatst op 20 oktober 2017