grote modderkruiper - Jelger Herder (1)

De Krimpenerwaard is een waterrijk gebied. In dat water leven interessante, soms zeldzame plant- en diersoorten, zoals de groene glazenmaker, exoten, de grote kamsalamander en, wie weet, de grote modderkruiper. Maar we weten er heel weinig van. Daarom wilde de NVWK al lang een waterwerkgroep oprichten. Met ‘environmental dna’ geven we die groep nu een vliegende start.

Elke cel van een plant of dier bevat de volledige erfelijke code ervan, het dna. Het dna is eigenlijk een lange letterreeks met maar vier verschillende letters. Duizenden letters vormen één gen, bijvoorbeeld het gen voor oogkleur.

Door slijm, poep etc. komt dna in het water terecht, in stukjes van honderden tot tienduizenden letters. Het is tegenwoordig met high-tech eenvoudig om dat dna duizenden keren te kopiëren, de letterreeks te bepalen en die te vergelijken met in de computer opgeslagen letterreeksen van het dna van specifieke soorten (miljoenen letters!). Bij een match weet je: het dna is dus van soort x. In Stolwijk staat een klein bedrijf dat dit kan. Ik ontmoette de eigenaar op het dorpsfeest van Berkenwoude en van het een kwam het ander.

Het Hoogheemraadschap wil voor zijn beheer weten welke soorten er voorkomen. Met hun steun, aangevuld door drinkwaterbedrijf Oasen kunnen het lab en de NVWK nu aan de slag. We gaan watermonsters nemen op tientallen strategische plekken, bijvoorbeeld bij een gemaal. Het lab bepaalt of er dna in zit van de grote modderkruiper en andere soorten. Volgend voorjaar komt de grote kamsalamander aan de beurt. Mogelijk doet het Zuid-Hollands Landschap dan ook mee.

Met deze methode bepaal je alleen of een soort in een gebied voorkomt. Om te weten hoeveel en waar precies moet je inventariseren met schepnetten en ander vangtuig. Daarvoor richten we de waterwerkgroep op. De landelijke vereniging Ravon (www.ravon.nl) adviseert ons. We hebben al een aantal aanmeldingen, maar er is plaats voor meer. Er zijn recente waarnemingen van de grote modderkruiper dus we zijn benieuwd wat we gaan vinden! Meld je aan via column@nvwk.nl.

Fotobijschrift: De Grote modderkruiper houdt van water met een dikke modderlaag en overvloedige plantengroei. Dat hebben we wel in de Krimpenerwaard! Hij kan 30 cm lang worden. Het is een streng beschermde soort maar Purperreigers zijn er dol op. (foto Jelger Herder – Ravon).

Geplaatst op 25 september 2016