Slechtvalk met kluut tussen wintertalingen boven water_André Eijkenaar_17 dec 2016_ 470 k

Het is zover: sinds 2016 broedt de slechtvalk in de Krimpenerwaard. Op een plek waar de meeste mensen dat niet verwachten: op een hoge loods in het industrieterrein Stormpolder. Welkom in de wereld van de slechtvalk.

In de jaren zestig was de slechtvalk bijna uitgestorven in Nederland en elders in Europa. Oorzaak: het landbouwgif DDT. Nadat DDT en aanverwante stoffen waren verboden begonnen de aantallen slechtvalken, haviken, sperwers en andere roofvogels weer toe te nemen. Het aantal slechtvalkbroedparen in Zuid-Holland stijgt gestaag, en in de Krimpenerwaard overwinterden er de afgelopen jaren steeds meer.

Slechtvalk samen met torenvalk in hoogspanningsmast bij Ouderkerk aan de IJssel, foto door Max Ossevoort

De slechtvalk houdt van hoog. Van nature broedt hij op steile kliffen, in Nederland vooral op hoge gebouwen. Hij broedt in de buurt op ‘De Hef’, een gebouw van de Erasmusuniversiteit en op industrieinstallaties in Rotterdam, kerken in Den Haag, Rijswijk en Delft en de zendmast in Lopik. In de Krimpenerwaard zit hij vaak in hoogspanningsmasten. En nu dus een broedgeval in Stormpolder.

Slechtvalkjong in Stormpolder, foto door Martin Mollet

Die voorkeur voor hoogte heeft te maken met z’n jachtwijze: hij gebruikt hoogte om vaart te maken en vogels na een duikvlucht of snelle achtervolging uit de lucht te grissen. In die duikvlucht bereikt hij soms letterlijk adembenemende snelheden. Het record staat op 389 km/u! Hij doorstaat bij het zwenken G-krachten die veel hoger zijn dan waarvoor straaljagerpiloten in noodsituaties trainen. Het is dan ook één bonk harde spieren, lamellen in de neus remmen de luchttoevoer naar de longen, het derde ooglid beschermt de grote ogen tegen vuil en insecten, ogen op een paar mm van de hersenen voor split second oog-vleugelcoördinatie. Op http://www.youtube.com/watch?v=lnT2joxnkqY zie je hoe een slechtvalk skydivers moeiteloos inhaalt.

John Davis volgde een aantal slechtvalken in de jaren zestig intensief, kon ze op den duur bijna aanraken en schreef er een fabelachtig mooie monografie over, een ode en spijtbetuiging aan een wonder van de natuur, dat we bijna hadden vernietigd. Zijn boek The Peregrine is nog te koop, ook in Nederlandse vertaling. Maar probeer het origineel, het is pure poëzie. Reacties naar column@nvwk.nl.

Foto header: slechtvalk met kluut tussen wintertalingen, foto door André Eijkenaar

Geplaatst op 30 november 2017