eikels-bladeren-herfst-pixabay

Vogels hebben veel voedsel nodig: vliegen en hun hoge lichaamstemperatuur (41 ºC.) kosten veel energie. Zeker in de winter. Besdragende planten maken daar handig gebruik van voor de verspreiding van hun zaden, maar zaaddragende soorten moeten juist oppassen.

Het vormen van bessen kost een plant veel energie, maar het is kennelijk de moeite waard: elk jaar hangen de bomen en struiken ongeveer even vol. De planten zorgen er wel voor dat de vogels alleen het vruchtvlees eten: de zaden hebben een dikke zaadhuid en zijn vaak giftig. Dus die passeren onbeschadigd de darm en worden ook niet gegeten.

Een koperwiek op de meidoorn door Adri de Groot (www.vogeldagboek.nl)

Er is nóg een groep bomen en struiken die de vogels in de winter van voedsel voorien: de zaaddragende soorten zoals eik, hazelaar, beukenoot en walnoot. Daar is juist wel veel variatie in productie tussen de jaren. Eens in de drie tot vijf jaar produceren alle individuele bomen en struiken van een soort veel meer zaden dan in de andere jaren; zo’n jaar heet een mastjaar (mast=mest).

Daar is een reden voor: de zaden van de zaaddragende soorten worden juist wel heel veel gegeten. Vogels zoals mezen en gaaien en zoogdieren zoals muizen en zwijnen eten het grootste deel van de beukennoten, eikels etc. op. Het is belangrijk voedsel voor ze: in winters met veel zaden is hun overleving veel hoger dan in winters met weinig zaden. Dus ze proberen daar bij de jongenproductierekening mee te houden. Meer jongen produceren gaat ten koste van de overleving als ouder en levert bij gebrek aan wintervoedsel weinig op. Dus vogels en zoogdieren passen hun jongenproductie zoveel mogelijk aan de verwachte overleving van jongen in de winter. Als een zaaddragende soort elk jaar evenveel zaden zou produceren kunnen de dieren daar dus rekening mee kunnen houden en zouden bijna alle zaden opgegeten worden. Door onverwacht veel zaden te produceren in de mastjaren blijven er altijd genoeg zaden over om te kiemen. Een listige strategie dus. Reacties naar column@nvwk.nl.

Foto header bron: http://klazienaveen24.nl


 

Geplaatst op 16 februari 2017